Radioboeken - Nieuws /
u bent hier: home/recensies/Woorden gedompeld in de pracht van de wa…

Recensies

15.10.2009

Woorden gedompeld in de pracht van de waanzin

Recensie van Radioboek #82, 'Leven mag geen gewoonte worden' van Stijn Vranken
Door Mien De Vriendt

Leven mag geen gewoonte worden. Dat mag het zeker niet, daarom grijp je al snel naar iets dat de dag op zich zal breken. Stijn Vranken bijvoorbeeld, want de man staat bekend om hoe hij zijn woorden slijpt om ze te laten splinteren in andermans vlees. Zijn Radioboek, genaamd Leven mag geen gewoonte worden, is zo’n stuk welbespraakt drijfhout waaraan je je te midden van een gedachtestroom maar blijft vastklampen omdat het simpelweg een klein wonder op zich is.

Het verhaal vangt aan in de schoenen van Peter De Laet, een leraar wiens dagen slechts gevuld werden met het zuchtende kraken van de schroeven in zijn leven, tot de dag dat hij kunstenaar werd. Kunstenaar van de laatste kunst. De kunst die als de dood opgetekend staat. Letterlijk. Een moordkunstenaar die zich in mooie woorden hult en als een artiest kan doorgaan, spelend met de vergankelijkheid. De beeldhouwer kneedt klei, de moordenaar kneedt het leven. Meer nog kneedt hij het leven tot zijn eind. Niet één artistiek genie die het perfecte punt achter zijn werk zetten kan, op dit soort kunstenaars na.

Een lot als geen ander is het, dat met moordende zachtaardigheid in Peters handen is gelegd door ene Jozef Timmerman. Deze laatste bleek een meester in het vak, een meester wiens oeuvre Peter nu heeft overgenomen en op slag het leven van de man – en dus ook zijn dood – onderaan het lijstje kon toevoegen. Het is zijn Messias gebleken voor wie hij als een apostel in dankbaarheid neerknielen zou. Dankbaarheid omdat hij het leven nu weer tot diep in hem inademen kan door de dood van een ander. Waanzinnig klinkt het groeiproces van bloedend kunstobject tot harde meester, alsof zoiets onmogelijks in een menselijk brein ontspruiten kan. Doch, het hoofd van Stijn Vranken blijkt daartoe in staat.

Reeds van bij het begin geeft hij zijn verhaallijn in vijf woorden weg, alsof hij in elk luisterend oor fluistert: ‘Kijk, je kan gaan als je wil, hier heb je de essentie.’ En je hebt geen idee waarom, maar je blijft en daar heb je goed aan gedaan want de pracht van de waanzin krult zich beetje bij beetje om je heen. De donkerste levenslessen zitten uitgeklaard verscholen achter elke sobere zin. Van grote leiders tot nog grotere scheuren in dit leven, meneer Vranken kent zijn weg in de doorsteekstraatjes naar het eind van dit alles, alsof hij er al te vaak geweest is.

Bovendien is het opmerkelijk hoezeer je bij dit Radioboek plots iets gaat missen in zijn geschreven poëzie, namelijk een stem die je nog verder draagt dan de woorden al doen. De hand der natuur schudden als eerbetoon aan de dichter, diens stem en de woorden die er in verscholen zitten, is hier dan ook op zijn plaats, want een mens die zo’n klankkleur verspreiden kan, rest geen andere keuze dan als voordragend dichter door het leven te gaan.



Vlaams Nederlands Huis de Buren Radio Nederland Wereldomroep Klara VPRO